Nếu có một điều tôi không nghĩ trading sẽ dạy mình, thì đó là cách ngồi yên.

Ba năm trước, khi bắt đầu tìm hiểu trading, tôi từng nghĩ một trader phải liên tục làm gì đó.

Mở biểu đồ.

Tìm tín hiệu.

Phân tích.

Vào lệnh.

Theo dõi lệnh.

Rồi lại tìm cơ hội tiếp theo.

Thị trường càng chuyển động, tôi càng có cảm giác mình đang có việc để làm.

Nhưng càng đi sâu vào hành trình trading, tôi càng nhận ra một điều khá ngược đời.

Có những thời điểm việc tốt nhất tôi có thể làm lại là… không làm gì cả.

Không vào lệnh.

Không cố tìm tín hiệu.

Không cố đoán xem giá sẽ đi đâu.

Chỉ ngồi đó và chờ.

Nghe thì đơn giản.

Nhưng với tôi, để thực sự chấp nhận điều này mất gần 3 năm.

Sự nhàm chán trong trading từng khiến tôi khó chịu. Tôi từng nghĩ một ngày không có giao dịch là một ngày mình không làm được gì.

Sau này, tôi mới hiểu rằng chính những khoảng thời gian không có gì xảy ra lại là lúc kỷ luật được kiểm chứng rõ nhất.

---

Mục lục

• Trading từng khiến tôi nghĩ mình phải luôn làm gì đó
• Sự nhàm chán bắt đầu xuất hiện khi tôi hiểu hệ thống hơn
• Vì sao chờ đợi lại khó đến vậy?
• Khi không có giao dịch cũng là một phần của công việc
• Tôi từng làm gì để thoát khỏi sự nhàm chán?
• Sau 3 năm trong hành trình trading, tôi đã thay đổi điều gì?

Trading từng khiến tôi nghĩ mình phải luôn làm gì đó

Những ngày đầu, tôi nhìn trading giống như một công việc có nhịp độ rất cao.

Giá chạy liên tục.

Mỗi cây nến mới xuất hiện đều có thể tạo ra một câu chuyện mới.

Chỉ cần nhìn chart đủ lâu, tôi gần như luôn tìm được một lý do để quan tâm đến một vùng giá nào đó.

Vấn đề là, khi mình luôn tìm kiếm một lý do để hành động, rất dễ biến một tín hiệu bình thường thành một cơ hội.

Tôi từng có cảm giác nếu hôm nay không vào lệnh thì mình đang bỏ phí một ngày trading.

Nếu thị trường chạy mạnh mà mình đứng ngoài, tôi cảm thấy tiếc.

Nếu người khác có một giao dịch đẹp còn mình không có gì, tôi bắt đầu tự hỏi liệu mình có đang chậm hơn họ hay không.

Những suy nghĩ đó nghe có vẻ nhỏ.

Nhưng cộng dồn lại, chúng tạo ra một áp lực khá lớn.

Tôi bắt đầu hiểu rằng trading không chỉ là chuyện đọc biểu đồ.

Nó còn là chuyện mình phản ứng thế nào trước những thứ mà mình không kiểm soát được.

Thị trường sẽ không quan tâm hôm nay tôi muốn giao dịch hay không.

Nó cũng không quan tâm tôi đã ngồi trước màn hình bao lâu.

Tôi có thể ngồi cả ngày nhưng thị trường vẫn không có nghĩa vụ phải tạo ra một setup phù hợp với hệ thống của tôi.

Đây là điều rất dễ hiểu bằng lý trí.

Nhưng để thực sự sống theo nó lại là một chuyện khác.

Sự nhàm chán bắt đầu xuất hiện khi tôi hiểu hệ thống hơn

Có một giai đoạn tôi bắt đầu nhìn trading khác đi.

Tôi không còn quá quan tâm đến việc thị trường đang chạy nhanh hay chậm.

Tôi quan tâm nhiều hơn đến việc nó có đang tạo ra đúng điều kiện mà mình chờ hay không.

Sự thay đổi này khiến số lần tôi muốn vào lệnh giảm xuống.

Và cùng lúc đó, sự nhàm chán xuất hiện nhiều hơn.

Có những lúc tôi mở biểu đồ và chẳng thấy gì đáng để làm.

Giá đang đi giữa vùng.

Cấu trúc chưa rõ.

Tín hiệu chưa đủ.

Hoặc đơn giản là thị trường đang ở một trạng thái mà hệ thống của tôi không có lợi thế rõ ràng.

Ngày trước, tôi sẽ cố phân tích thêm.

Sau đó có thể tìm được một lý do để vào.

Bây giờ, tôi bắt đầu chấp nhận một câu trả lời đơn giản hơn:

Không có giao dịch.

Không phải mọi chuyển động của giá đều cần tôi tham gia.

Đây là một thay đổi rất nhỏ nếu chỉ nhìn vào hành động bên ngoài.

Nhưng bên trong nó lại liên quan rất nhiều đến quá trình xây dựng kỷ luật.

Kỷ luật không chỉ là việc tuân thủ một bộ quy tắc khi mọi thứ đang thuận lợi.

Kỷ luật còn là khả năng đứng ngoài khi mình rất muốn tham gia.

Và càng giao dịch lâu, tôi càng thấy phần thứ hai khó hơn rất nhiều.

Vì sao chờ đợi lại khó đến vậy?

Tôi từng nghĩ mình thiếu kiên nhẫn.

Nhưng sau này tôi nhận ra vấn đề không hoàn toàn nằm ở việc tôi không biết chờ.

Tôi không thích cảm giác mình đang bỏ lỡ.

Đó là hai chuyện khác nhau.

Khi giá bắt đầu chạy, rất dễ xuất hiện suy nghĩ:

“Hay là vào luôn?”

Khi một cây nến tăng mạnh xuất hiện:

“Nếu không vào bây giờ thì có khi mất cơ hội.”

Khi nhìn thấy một giao dịch đẹp mà mình đã bỏ qua:

“Lần sau mình phải nhanh hơn.”

Những suy nghĩ như vậy rất dễ kéo mình ra khỏi kế hoạch ban đầu.

Từ chờ đợi chuyển sang sốt ruột.

Từ sốt ruột chuyển sang tìm kiếm.

Từ tìm kiếm chuyển sang cố gắng tạo ra một cơ hội.

Và cuối cùng, mình có một giao dịch mà vài phút trước đó mình hoàn toàn không có ý định thực hiện.

Đó là cách overtrading có thể bắt đầu.

Không nhất thiết phải xuất phát từ lòng tham.

Đôi khi nó chỉ bắt đầu từ sự nhàm chán.

Tôi muốn làm một điều gì đó để cảm thấy mình đang hoạt động.

Tôi muốn có một giao dịch để ngày hôm nay có ý nghĩa hơn.

Tôi muốn cảm thấy mình không bỏ lỡ thị trường.

Nhưng thị trường không thưởng cho việc tôi hoạt động nhiều hơn.

Nó chỉ đơn giản là vận động theo cách của nó.

Và tôi phải học cách chấp nhận điều đó.

Khi không có giao dịch cũng là một phần của công việc

Đây có lẽ là thay đổi quan trọng nhất trong cách tôi nhìn về trading.

Tôi bắt đầu xem việc không giao dịch là một kết quả bình thường.

Một ngày không có lệnh không còn đồng nghĩa với một ngày thất bại.

Có những ngày tôi chỉ quan sát.

Có những ngày tôi chờ một điều kiện xuất hiện nhưng cuối cùng nó không xuất hiện.

Có những lúc giá chạy rất xa nhưng tôi vẫn đứng ngoài.

Trước đây, những ngày như vậy dễ khiến tôi cảm thấy khó chịu.

Bây giờ, tôi nhìn nó đơn giản hơn.

Nếu hệ thống không cho tín hiệu, thì không có lý do gì để tôi phải tạo ra một giao dịch chỉ để chứng minh rằng mình đang làm việc.

Điều này cũng thay đổi cách tôi nhìn vào thời gian.

Trading không phải lúc nào cũng là hành động.

Đôi khi, công việc của tôi chỉ là quan sát, ghi nhận và chờ đợi.

Và nếu cuối ngày tôi không có giao dịch nhưng vẫn giữ đúng nguyên tắc, tôi không còn xem đó là một ngày vô ích.

Tôi xem đó là một ngày mình đã không làm sai.

Có thể nghe không hào hứng.

Thậm chí khá nhàm chán.

Nhưng có lẽ trading vốn là như vậy.

Không phải ngày nào cũng có câu chuyện để kể.

Không phải ngày nào cũng có một giao dịch đáng nhớ.

Và có lẽ sau 3 năm, điều tôi đang học không phải là làm thế nào để trading bớt nhàm chán.

Mà là làm thế nào để tôi có thể chịu được sự nhàm chán mà vẫn giữ nguyên cách mình giao dịch.

Tôi từng làm gì để thoát khỏi sự nhàm chán?

Thật ra, tôi đã từng cố.

Có những lúc thị trường không có setup nhưng tôi vẫn ngồi trước biểu đồ rất lâu.

Tôi chuyển qua lại giữa các khung thời gian.

Tìm thêm một góc nhìn.

Đổi cách phân tích.

Quan sát những chuyển động nhỏ mà bình thường tôi chẳng quan tâm.

Mục đích cuối cùng vẫn chỉ là tìm một thứ gì đó để giao dịch.

Nhìn lại, tôi thấy mình không thực sự tìm kiếm cơ hội.

Tôi đang tìm kiếm cảm giác được hành động.

Đây là một điểm khá nguy hiểm trong trading.

Bởi vì khi đã cảm thấy nhàm chán, não bộ rất dễ tự thuyết phục rằng một cơ hội đang tồn tại.

Một chuyển động nhỏ cũng trở nên có ý nghĩa.

Một tín hiệu chưa hoàn chỉnh cũng bắt đầu có vẻ đủ tốt.

Một giao dịch mà bình thường tôi sẽ bỏ qua, trong lúc thiếu kiên nhẫn lại trở thành một giao dịch “có thể thử”.

Và một khi đã vào lệnh, sự nhàm chán biến mất.

Tôi có thứ để theo dõi.

Có lời thì vui.

Âm thì lo.

Giá chạy thì hồi hộp.

Tự nhiên cả ngày trở nên thú vị hơn.

Nhưng vấn đề là tôi vừa dùng một giao dịch để giải quyết cảm xúc của mình.

Đó không phải là lý do để vào lệnh.

Sau nhiều lần như vậy, tôi bắt đầu nhận ra rằng mình cần học cách phân biệt hai thứ:

Thị trường đang cho tôi một cơ hội hay tôi đang muốn thị trường cho tôi một cơ hội?

Hai câu hỏi này nghe gần giống nhau.

Nhưng kết quả có thể hoàn toàn khác.

Nếu thị trường đang cho tôi cơ hội, tôi có thể xem xét giao dịch theo hệ thống.

Nếu tôi đang muốn thị trường cho mình một cơ hội, tốt hơn hết là nên đứng ngoài.

Khi sự nhàm chán trở thành một phần của kỷ luật

Có lẽ đây là bài học tôi mất nhiều thời gian nhất để hiểu.

Tôi từng nghĩ kỷ luật là làm đúng những gì mình đã đặt ra.

Nhưng trong trading, đôi khi kỷ luật còn là chấp nhận cảm giác mình không muốn làm điều đó.

Tôi không muốn đứng ngoài.

Nhưng tôi vẫn đứng ngoài.

Tôi muốn vào lệnh.

Nhưng tín hiệu chưa đủ.

Tôi muốn xem thị trường tiếp tục chạy.

Nhưng tôi đóng biểu đồ.

Những hành động đó không tạo ra cảm giác thành công ngay lập tức.

Không có khoản lợi nhuận nào xuất hiện để chứng minh rằng mình vừa làm đúng.

Thậm chí đôi khi vài phút sau, thị trường chạy đúng hướng và tôi lại phải nhìn nó từ bên ngoài.

Đó mới là phần khó.

Bởi vì khi đứng ngoài và nhìn giá chạy, rất dễ nghĩ rằng mình đã sai.

Nhưng nếu quyết định đứng ngoài được đưa ra dựa trên đúng nguyên tắc, thì việc thị trường sau đó chạy như thế nào không thay đổi chất lượng của quyết định đó.

Tôi mất khá nhiều thời gian để tách hai chuyện này ra.

Kết quả của thị trường và chất lượng quyết định của tôi không phải lúc nào cũng giống nhau.

Một giao dịch có lợi nhuận chưa chắc là một quyết định tốt.

Một lần đứng ngoài cũng chưa chắc là một quyết định sai.

Khi hiểu được điều đó, sự nhàm chán bắt đầu có một ý nghĩa khác.

Nó không còn là khoảng thời gian tôi phải tìm cách lấp đầy.

Nó trở thành khoảng thời gian để kiểm tra xem mình có thực sự tin vào hệ thống và nguyên tắc của mình hay không.

Ba năm sau, tôi không còn cố làm trading thú vị hơn

Sau 3 năm, tôi không thể nói rằng mình đã hoàn toàn làm quen với sự nhàm chán.

Vẫn có những ngày tôi muốn giao dịch.

Vẫn có những lúc nhìn chart quá lâu và bắt đầu cảm thấy ngứa tay.

Vẫn có những cơ hội bị bỏ lỡ khiến tôi khó chịu.

Nhưng phản ứng của tôi đã khác trước.

Tôi không còn nghĩ rằng mình cần phải có một giao dịch mỗi ngày.

Tôi cũng không còn xem việc ngồi trước biểu đồ lâu hơn là đồng nghĩa với việc mình đang làm việc chăm chỉ hơn.

Có những ngày trading của tôi chỉ đơn giản là:

Mở chart.

Kiểm tra điều kiện.

Không có setup.

Đóng chart.

Hết.

Nếu vài năm trước ai đó nói với tôi rằng một ngày trading tốt có thể kết thúc nhanh như vậy, có lẽ tôi sẽ thấy rất khó hiểu.

Bởi vì khi đó tôi vẫn nghĩ giá trị của mình nằm ở số lượng việc mình làm.

Bây giờ tôi bắt đầu nhìn khác.

Có những thứ càng làm nhiều càng không tốt.

Trading là một trong số đó.

Tôi không cần thêm giao dịch chỉ vì hôm nay chưa có lệnh.

Tôi không cần thay đổi kế hoạch chỉ vì thị trường đang chạy.

Tôi cũng không cần chứng minh rằng mình có thể bắt được mọi chuyển động.

Thứ tôi cần giữ lại là khả năng chờ đúng thứ mình muốn.

Và nếu nó không xuất hiện, tôi chấp nhận không làm gì.

Đó có lẽ là một trong những thay đổi lớn nhất trong hành trình trading của tôi.

Sau 3 năm trong hành trình trading, tôi đã thay đổi điều gì?

Nhìn lại 3 năm, tôi nhận ra trading đã thay đổi cách tôi nhìn về hai chữ “kiên nhẫn”.

Trước đây, tôi nghĩ kiên nhẫn là chờ cho đến khi cơ hội xuất hiện.

Bây giờ, tôi nghĩ nó còn có nghĩa là chấp nhận khoảng thời gian trước đó.

Khoảng thời gian không có gì xảy ra.

Không có lợi nhuận.

Không có cảm giác phấn khích.

Không có câu chuyện gì để kể.

Chỉ có một biểu đồ đang chạy và một trader phải quyết định xem mình có nên tham gia hay không.

Sự nhàm chán trong trading vì thế không còn khiến tôi khó chịu như trước.

Tôi vẫn không thích nó.

Nhưng tôi bắt đầu hiểu rằng mình không cần phải thích.

Tôi chỉ cần chịu được nó.

Bởi vì nếu không chịu được sự nhàm chán, tôi rất dễ tự tạo ra công việc cho mình.

Và trong trading, “tự tạo ra công việc” đôi khi chỉ là một cách khác để nói rằng mình đang giao dịch quá nhiều.

Sau cùng, tôi nghĩ một phần của việc trưởng thành trong trading là học cách không cần thị trường phải liên tục mang đến cho mình cảm giác mới.

Có những ngày rất sôi động.

Có những ngày chẳng có gì.

Có những tuần có rất nhiều cơ hội.

Cũng có những khoảng thời gian tôi gần như chỉ chờ.

Tất cả đều bình thường.

Tôi không còn cố biến trading thành một thứ lúc nào cũng thú vị.

Tôi chỉ cố làm cho cách mình giao dịch trở nên ổn định hơn.

Và có lẽ sau 3 năm, đó mới là điều tôi thực sự đang học.

Kết luận

Tôi dành 3 năm để làm quen với sự nhàm chán trong trading.

Nhưng thật ra, tôi không nghĩ mình đã “thắng” được sự nhàm chán.

Tôi chỉ đang học cách sống chung với nó.

Trading vẫn có những lúc rất hấp dẫn.

Nhưng càng đi lâu, tôi càng thấy phần lớn thời gian không phải là những khoảnh khắc đó.

Phần lớn thời gian là chờ.

Chờ thị trường về đúng vùng.

Chờ tín hiệu xuất hiện.

Chờ một cơ hội đủ tốt.

Và đôi khi chờ nhưng chẳng có gì xảy ra.

Nếu trước đây tôi xem đó là thời gian bị lãng phí, thì bây giờ tôi xem nó là một phần của công việc.

Tôi không cần phải giao dịch để chứng minh mình đang nghiêm túc với trading.

Tôi cũng không cần phải tìm một lý do để vào lệnh chỉ vì thị trường đang chuyển động.

Có lẽ, sau 3 năm, bài học lớn nhất không phải là cách tìm thêm cơ hội.

Mà là cách không tạo ra những cơ hội không tồn tại.

Và có lẽ một trader bắt đầu trưởng thành khi có thể ngồi trước một thị trường rất sôi động, nhìn giá chạy mà vẫn đủ bình tĩnh để nói:

“Chưa phải lúc.”

Để rồi đóng biểu đồ lại.

Ngày mai vẫn còn.

Xem thêm tại youtube IT Đi Trade

---

Disclaimer

Bài viết này phản ánh trải nghiệm và góc nhìn cá nhân của tôi trong quá trình học và giao dịch trading. Nội dung không phải là lời khuyên đầu tư hay khuyến nghị tài chính.

Trading luôn tiềm ẩn rủi ro. Mỗi người cần tự đánh giá hoàn cảnh, khả năng chịu rủi ro và tự chịu trách nhiệm với quyết định giao dịch của mình.