Có một giai đoạn tôi mở mạng xã hội gần như mỗi ngày chỉ để nhìn người khác trade.

Người này khoe một tháng kiếm được bao nhiêu. Người kia đăng một chuỗi lệnh thắng rất đẹp. Có người mới giao dịch chưa lâu nhưng tài khoản đã tăng nhanh hơn tôi tưởng. Còn tôi thì vẫn ngồi trước biểu đồ, có những tuần gần như chẳng làm được gì đáng kể.

Và rồi tôi bắt đầu tự hỏi: Tại sao người ta tiến nhanh như vậy, còn mình thì vẫn ở đây?

Đó là lúc việc so sánh bắt đầu ảnh hưởng đến cách tôi giao dịch.

Tôi vào lệnh nhiều hơn. Tôi muốn kiếm nhanh hơn. Tôi bắt đầu nhìn những kết quả của người khác như một cái thước để đo sự tiến bộ của chính mình.

Nhìn lại, đó là một trong những giai đoạn khiến tôi hiểu ra một điều khá cay đắng: trading vốn đã đủ khó, nhưng việc lấy hành trình của người khác làm tiêu chuẩn cho bản thân còn khiến nó khó hơn rất nhiều.

Mục lục

• Tôi từng nghĩ mình đang đi quá chậm
• Vì sao so sánh trong trading dễ khiến tôi mất phương hướng
• Hành trình trading của mỗi người không bắt đầu từ cùng một điểm
• Tôi phải học cách đo tiến bộ bằng chính hành trình của mình
• Đừng để kết quả của người khác quyết định tốc độ của bạn
• Hành trình này không cần một khán giả

Tôi từng nghĩ mình đang đi quá chậm

Trading rất dễ tạo ra cảm giác mình đang chậm.

Bởi vì trên thị trường, kết quả của người khác đôi khi chỉ cách mình một cú click. Một người có thể đăng ảnh tài khoản tăng mạnh trong vài ngày, trong khi tôi mất cả tháng chỉ để cố gắng không phá vỡ kế hoạch giao dịch của mình.

Khoảng cách nhìn thấy trên màn hình có thể rất lớn.

Nhưng thứ tôi không nhìn thấy là phần còn lại phía sau nó.

Tôi không biết người đó đã thua bao nhiêu trước khi có chuỗi thắng ấy. Tôi không biết họ đang sử dụng bao nhiêu rủi ro. Tôi cũng không biết kết quả đó có lặp lại được trong vài tháng hay chỉ là một đoạn rất đẹp trong một hành trình dài.

Tôi chỉ nhìn thấy kết quả.

Và tôi dùng kết quả đó để phán xét chính mình.

Đây là một sai lầm khá phổ biến trong quá trình xây dựng kỷ luật. Không phải vì chúng ta thiếu kỷ luật ngay từ đầu, mà vì chúng ta liên tục thay đổi tiêu chuẩn của mình dựa trên những gì nhìn thấy ở người khác.

Ban đầu, mục tiêu của tôi có thể chỉ là giao dịch đúng kế hoạch.

Sau đó tôi thấy một người kiếm được nhiều tiền hơn.

Mục tiêu lập tức biến thành kiếm được nhiều tiền.

Tôi thấy một người có tỷ lệ thắng rất cao.

Mục tiêu lại biến thành phải thắng nhiều hơn.

Tôi thấy một người giao dịch nhiều cơ hội hơn.

Tôi bắt đầu nghĩ mình đang bỏ lỡ quá nhiều thứ.

Cứ như vậy, tiêu chuẩn thay đổi liên tục.

Và khi tiêu chuẩn thay đổi, sự kiên nhẫn cũng biến mất theo.

Vì sao so sánh trong trading dễ khiến tôi mất phương hướng

Điều nguy hiểm nhất của việc so sánh không phải là cảm giác khó chịu.

Nó là việc nó âm thầm thay đổi hành vi.

Khi cảm thấy mình đang thua kém, tôi bắt đầu muốn chứng minh rằng mình cũng làm được.

Một lệnh không còn đơn giản là một lệnh nữa.

Nó trở thành cơ hội để tôi chứng minh mình không kém người khác.

Nếu bỏ lỡ một setup đẹp, tôi cảm thấy mình đang chậm lại.

Nếu vừa có một lệnh thua, tôi muốn lấy lại những gì vừa mất.

Nếu nhìn thấy người khác kiếm tiền nhanh, tôi bắt đầu cảm thấy việc ngồi chờ là quá lãng phí thời gian.

Đó là lúc overtrading xuất hiện rất tự nhiên.

Không phải vì thị trường đột nhiên có nhiều cơ hội hơn.

Mà vì trong đầu tôi đã có một cuộc đua.

Vấn đề là cuộc đua đó chỉ tồn tại trong đầu tôi.

Người tôi đang cố đánh bại có thể còn chẳng biết tôi là ai.

Tôi từng mất khá nhiều thời gian mới nhận ra điều này. Trading không giống một cuộc thi mà tất cả mọi người cùng xuất phát, cùng chạy trên một đường đua và cùng về đích ở một thời điểm.

Mỗi người có một số vốn khác nhau, khả năng chịu rủi ro khác nhau, thời gian dành cho thị trường khác nhau và quan trọng nhất là một hoàn cảnh sống hoàn toàn khác nhau.

Vì vậy, việc lấy kết quả của người khác để đánh giá tiến bộ của bản thân gần như luôn thiếu một phần rất quan trọng của câu chuyện.

Tôi có thể nhìn thấy một trader kiếm được 20% trong một tháng.

Nhưng tôi không biết 20% đó được tạo ra bằng mức rủi ro nào.

Tôi có thể nhìn thấy một người thắng liên tục.

Nhưng tôi không biết họ đã trải qua những giai đoạn drawdown nào trước đó.

Tôi có thể thấy một người giao dịch rất tự tin.

Nhưng tôi không biết họ đã mất bao nhiêu năm để có được sự bình thản đó.

So sánh như vậy giống như nhìn trang cuối của một cuốn sách rồi tự trách mình vì chưa có được kết quả tương tự.

Hành trình trading của mỗi người không bắt đầu từ cùng một điểm

Có một thay đổi khá lớn trong cách tôi nhìn trading sau một thời gian.

Tôi không còn hỏi:

“Tại sao người khác làm được mà mình chưa làm được?”

Tôi bắt đầu hỏi:

“So với chính mình của vài tháng trước, tôi đã tốt hơn ở điểm nào?”

Câu hỏi này nghe đơn giản, nhưng nó thay đổi hoàn toàn cách tôi nhìn vào tiến bộ.

Có những giai đoạn tài khoản của tôi gần như không tăng.

Nếu chỉ nhìn vào tiền, tôi có thể kết luận rằng mình chẳng tiến bộ gì.

Nhưng khi nhìn lại trading journal, tôi thấy mình đã thay đổi.

Tôi ít vào lệnh theo cảm xúc hơn.

Tôi bắt đầu chấp nhận một ngày không có giao dịch.

Tôi không còn cố gỡ ngay sau một lệnh thua.

Tôi biết khi nào mình nên đứng ngoài thị trường.

Những thứ đó không tạo ra một bức ảnh đẹp để đăng lên mạng xã hội.

Nó cũng chẳng mang lại cảm giác phấn khích như một lệnh thắng lớn.

Nhưng với tôi, đó mới là những dấu hiệu thật sự cho thấy mình đang trưởng thành.

Vấn đề là tiến bộ trong trading thường rất khó nhìn thấy trong ngắn hạn.

Một người có thể mất nhiều tháng chỉ để sửa một thói quen xấu.

Có khi cả năm chỉ để học cách không chạm vào thị trường khi không có setup.

Những thay đổi như vậy rất chậm và rất nhàm chán.

Nhưng chính sự nhàm chán đó lại là nơi kỷ luật trong trading được hình thành.

Tôi bắt đầu hiểu rằng mình không cần phải đi nhanh hơn người khác.

Tôi chỉ cần đừng quay lại những phiên bản cũ của chính mình.

Và có lẽ đó mới là cách thực tế hơn để nhìn vào một hành trình trading dài hạn.

Tôi phải học cách đo tiến bộ bằng chính hành trình của mình

Có một thời gian tôi bắt đầu thay đổi cách ghi lại kết quả giao dịch.

Thay vì chỉ nhìn vào số tiền kiếm được hoặc mất đi, tôi bắt đầu chú ý nhiều hơn đến những thứ trước đây mình thường bỏ qua: hôm nay có giao dịch đúng kế hoạch không, có vào lệnh vì FOMO không, có cố gỡ sau một lệnh thua không, có biết dừng lại khi tâm lý không ổn không.

Những câu hỏi đó không giúp tài khoản tăng ngay.

Nhưng chúng giúp tôi nhìn thấy một kiểu tiến bộ khác.

Tôi nhận ra trading không chỉ có một bảng thành tích.

Nếu chỉ dùng lợi nhuận để đánh giá bản thân, tôi sẽ luôn có cảm giác mình chưa đủ tốt. Luôn có người kiếm nhiều hơn, thắng nhanh hơn hoặc có một giai đoạn đẹp hơn.

Nhưng nếu dùng chất lượng quyết định để đánh giá, bức tranh bắt đầu khác đi.

Một tháng không kiếm được nhiều tiền nhưng tôi giữ được mức rủi ro ổn định có thể là một tháng tốt.

Một tuần chỉ có vài giao dịch nhưng tất cả đều đúng với kế hoạch có thể đáng giá hơn một tuần kiếm được rất nhiều tiền nhờ những quyết định mà tôi không thể lặp lại.

Đây là điều tôi phải mất khá lâu mới thực sự tin.

Trading không thưởng cho việc tôi tiến nhanh hơn người khác. Thị trường chỉ phản ánh cách tôi ra quyết định với những gì đang xảy ra trước mắt.

Vì vậy, thay vì hỏi người khác đang kiếm được bao nhiêu, tôi bắt đầu quay về với trading journal của mình.

Tôi xem lại những lỗi cũ.

Tôi tìm những hành vi lặp đi lặp lại.

Tôi xem mình đã bớt mắc lỗi nào và vẫn còn mắc lỗi nào.

Có những thứ trước đây tôi từng nghĩ là rất nhỏ, nhưng sau này lại trở thành những dấu hiệu quan trọng nhất.

Ví dụ, trước đây bỏ qua một cơ hội giao dịch khiến tôi khó chịu.

Bây giờ, tôi có thể đóng biểu đồ và tiếp tục công việc của mình.

Trước đây một lệnh thua có thể khiến tôi muốn vào lệnh tiếp theo ngay lập tức.

Bây giờ, tôi có thể chấp nhận rằng thị trường không nợ tôi một cơ hội để lấy lại số tiền vừa mất.

Đó không phải những thành tích đủ hấp dẫn để đem ra khoe.

Nhưng đó là những thay đổi mà tôi biết mình đã phải trả giá để có được.

Đừng để kết quả của người khác quyết định tốc độ của bạn

Tôi nghĩ một trong những áp lực lớn nhất trong trading đến từ việc chúng ta nhìn thấy quá nhiều kết quả của người khác.

Mỗi ngày đều có thể bắt gặp một tài khoản tăng mạnh, một lệnh thắng đẹp hoặc một câu chuyện thành công.

Nếu không cẩn thận, chúng ta sẽ bắt đầu nghĩ rằng mình cũng phải có một kết quả tương tự.

Nhưng trading không vận hành theo kiểu đó.

Một người có thể mất ba năm để xây dựng một hệ thống phù hợp với mình. Một người khác có thể tìm thấy thứ phù hợp sớm hơn. Có người cần rất nhiều thời gian để kiểm soát cảm xúc. Có người phải trải qua một cú drawdown lớn mới thực sự hiểu tầm quan trọng của quản lý rủi ro.

Không có một chiếc đồng hồ chung cho tất cả trader.

Và càng sớm chấp nhận điều đó, tôi càng bớt nóng vội.

Tôi không còn cần phải chứng minh rằng mình đang tiến bộ bằng một con số thật lớn.

Tôi chỉ cần biết hôm nay mình có đang đưa ra quyết định tốt hơn trước đây hay không.

Điều này không có nghĩa là tôi không quan tâm đến kết quả.

Tất nhiên là có.

Lợi nhuận vẫn quan trọng. Drawdown vẫn quan trọng. Hiệu suất của hệ thống vẫn cần được theo dõi.

Nhưng chúng chỉ có ý nghĩa khi được đặt trong đúng bối cảnh.

Một kết quả tốt không nhất thiết chứng minh tôi đang giao dịch tốt.

Và một kết quả xấu cũng không nhất thiết chứng minh tôi đang đi sai hướng.

Đôi khi, một lệnh thua được thực hiện đúng kế hoạch vẫn là một giao dịch tốt.

Ngược lại, một lệnh thắng được thực hiện vì FOMO vẫn có thể là một quyết định tồi.

Từ lúc hiểu được điều này, tôi bắt đầu ít quan tâm hơn đến việc người khác đang ở đâu.

Tôi quan tâm hơn đến việc mình đang trở thành kiểu trader nào.

Hành trình này không cần một khán giả

Có lẽ đây là bài học tôi thích nhất sau những năm giao dịch.

Không phải ai cũng cần biết tôi đang tiến nhanh hay chậm.

Không phải tháng nào tôi cũng cần chứng minh rằng mình đang kiếm được tiền.

Và cũng không cần biến trading thành một cuộc thi với những người mà tôi chỉ biết qua vài bài đăng trên mạng.

Trading vốn đã đủ nhiều áp lực.

Nếu còn mang thêm áp lực phải thành công nhanh hơn người khác, tôi rất dễ biến một công việc cần sự bình tĩnh thành một cuộc đua không có vạch đích.

Tôi bắt đầu chấp nhận rằng có những giai đoạn mình sẽ đi rất chậm.

Có những tháng chẳng có gì đáng kể xảy ra.

Có những lúc tôi sẽ nhìn người khác tiến xa hơn và vẫn cảm thấy chạnh lòng.

Tôi không nghĩ mình đã hoàn toàn thoát khỏi cảm giác đó.

Nhưng ít nhất bây giờ tôi nhận ra nó sớm hơn.

Và thay vì để nó quyết định hành động tiếp theo, tôi quay lại với kế hoạch của mình.

Tôi nhìn vào những gì mình kiểm soát được.

Rủi ro của mỗi giao dịch.

Chất lượng setup.

Kỷ luật thực hiện.

Cách phản ứng sau một lệnh thua.

Và khả năng đứng ngoài khi không có lý do để giao dịch.

Đó là cuộc chơi của tôi.

Không phải của người khác.

Kết luận

Sau một thời gian đủ dài trong trading, tôi nhận ra thứ khiến mình mệt mỏi không phải lúc nào cũng là thị trường.

Nhiều khi đó là cuộc so sánh mà chính mình tạo ra.

Tôi từng nghĩ mình phải kiếm được nhiều hơn, tiến nhanh hơn và có kết quả tốt hơn người khác.

Nhưng càng cố chạy theo những thứ đó, tôi càng rời xa cách giao dịch phù hợp với chính mình.

Bây giờ, tôi cố nhìn trading đơn giản hơn.

Tôi không cần biết người khác đang ở đâu.

Tôi chỉ cần biết mình đang ở đâu, vì sao mình ở đó và bước tiếp theo mình cần làm là gì.

Nếu hôm nay tôi kỷ luật hơn một chút, kiên nhẫn hơn một chút và ít mắc lại những lỗi cũ hơn một chút, thì đó đã là một dạng tiến bộ.

Hành trình trading của mỗi người có tốc độ khác nhau.

Và có lẽ điều quan trọng không phải là trở thành người đi nhanh nhất.

Mà là đủ kiên nhẫn để đi tiếp con đường của mình mà không liên tục quay sang nhìn người khác.

Xem thêm tại youtube

Disclaimer

Nội dung này phản ánh trải nghiệm cá nhân và không phải là lời khuyên tài chính. Trading có rủi ro và bạn hoàn toàn chịu trách nhiệm với các quyết định giao dịch của mình.