Có bao giờ bạn tự đặt câu hỏi cho chính bản thân mình rằng:

“Liệu một người làm công, không một chút kinh nghiệm, không có sự tiếp xúc hay trải nghiệm gì với thị trường, chỉ là một con số 0 tròn trĩnh, có thể thành công với con đường này được không?”

Tôi đã từng là một người như thế.

Không biết quản lý tài chính. Không hiểu nhiều về kinh tế vi mô hay vĩ mô. Thậm chí, khi mới bước chân vào thị trường, tôi còn chẳng biết mình thực sự đang đối mặt với điều gì.

Đây là hành trình trở thành trader của tôi.

Không phải câu chuyện về một người bước vào thị trường rồi nhanh chóng kiếm được tiền. Cũng không phải một câu chuyện thành công để chứng minh rằng chỉ cần cố gắng là mọi thứ sẽ ổn.

Đây là câu chuyện về một người bắt đầu từ con số 0, từng nghĩ trading đơn giản, từng thua lỗ, từng mất phương hướng và từng phải nhìn lại chính mình rất nhiều lần.

Mục lục

• Xuất phát điểm và hành trình trở thành trader của tôi
• Tôi bắt đầu trading như thế nào?
• Tôi bắt đầu nhận ra điều gì?
• Hành trình thay đổi
• Mục tiêu tiếp theo
• Tổng kết

Xuất phát điểm và hành trình trở thành trader của tôi

Tôi bắt đầu biết đến trading khi đang còn là một thằng IT quèn.

Đó là giai đoạn tôi mới ra trường, trong đầu chỉ có đôi ba kiến thức nhỏ bé về IT.

Cái ngành mà thiên hạ vẫn xem là vua của mọi nghề, được mọi người tung hô và lấy tiêu chuẩn của những người giỏi nhất làm thước đo cho mặt bằng chung.

Tôi không được như thế.

Tôi không giỏi trong chính ngành học của mình. Tôi không đủ khả năng để liên tục theo đuổi kiến thức trong lĩnh vực đó. Và quan trọng hơn, tôi cũng không nhìn thấy tiềm năng phát triển của bản thân mình ở nơi này.

Chắc có lẽ tất cả những điều đó đã thúc đẩy tôi tìm đến một con đường khác.

Và rồi, tôi biết đến trading.

Mang theo tư duy của một người làm công ăn lương, luôn sợ mất mát, thậm chí bản chất của việc kinh doanh tôi còn chưa hiểu được, tôi bước vào một thị trường đầy rẫy rủi ro.

Một nơi mà người tham gia buộc phải chấp nhận rủi ro như một phần của quá trình.

Tôi bước vào trading không một chút kiến thức.

Không có người thầy.

Không có quý nhân xuất hiện để chỉ đường.

Và có lẽ, nếu thật sự có ai đó xuất hiện, tôi cũng chẳng dám tin tưởng.

Bởi vì thị trường này đầy rẫy những nguy hiểm.

Bạn rất dễ bắt gặp những câu chuyện về lừa đảo, đánh cháy tài khoản, lùa gà, sàn mạo danh. Rồi những khóa học có giá 2K, 5K, với số tiền đôi khi bằng cả khoản tiết kiệm hơn một năm đi làm của tôi.

Tất cả những điều đó khiến tôi phải tự bước trên chính đôi chân của mình.

Tôi xem YouTube như một người thầy về lý thuyết.

Còn thị trường chính là người thầy dạy tôi những bài học thực tế.

Và thật sự, mọi thứ không hề dễ dàng khi vừa bắt đầu.

Tôi bắt đầu trading như thế nào?

Những ngày đầu của hành trình trở thành trader không có gì đặc biệt.

Tôi cũng bắt đầu giống như rất nhiều người mới khác.

Tìm hiểu thị trường.

Xem biểu đồ.

Đọc những thứ liên quan đến trading.

Rồi thử đặt những lệnh đầu tiên.

Lúc đó, mỗi một lệnh đều mang lại cho tôi một cảm xúc rất rõ ràng.

Một lệnh thắng khiến tôi hưng phấn.

Một lệnh thua khiến tôi khó chịu.

Một khoản lợi nhuận khiến tôi nghĩ rằng có lẽ mình đang bắt đầu hiểu thị trường.

Và cứ thế, tôi bước sâu hơn vào trading.

Nhưng vấn đề là trong khoảng thời gian đầu tiên, tôi không thật sự nhìn trading bằng một con mắt nghiêm túc.

Trong 6 tháng đầu, tôi tham gia với tâm thế thỏa mãn và tạo ra cảm xúc cho chính mình.

Tôi không tập trung nhìn nhận.

Không đánh giá.

Không thực sự hiểu mình đang làm gì.

Tôi chỉ đơn giản là sống trong một vòng xoáy của cảm xúc.

Khi thì hưng phấn.

Khi thì sợ hãi.

Có lúc lại sướng điên lên chỉ vì một khoản lợi nhuận.

Cứ thế, tôi nghĩ rằng trading thật tuyệt vời.

Và rồi tôi bắt đầu có một ý tưởng mà bây giờ nhìn lại, tôi thấy nó khá ngây thơ:

Nghỉ việc để tham gia trading full-time.

Tôi nghĩ:

“Người ta làm được thì mình cũng làm được.”

Một tư tưởng của một con ngựa non háu thắng.

Và chính từ đó, mọi thứ bắt đầu thay đổi.

Chính thức, tôi đã sa lầy vào trading!

Tôi bắt đầu nhận ra điều gì?

Sau hơn một năm tham gia và thực hành trên thị trường, tôi vẫn chưa sớm nhận ra mức độ khó khăn và nguy hiểm của lĩnh vực này.

Tôi bắt đầu chật vật với hàng tá vấn đề mà trước đó mình không thể lường trước.

Tôi rơi vào thua lỗ liên tục.

Tôi sợ hãi.

Tôi ám ảnh với những lệnh trade.

Ám ảnh với những khoản tiền đã mất.

Số dư tài khoản cứ cạn dần.

Có những ngày tôi chẳng làm gì cả, chỉ ngồi nhìn chart cả ngày.

Cứ đến chiều, tôi lại ngồi thẫn thờ nhìn trời, nhìn đất.

Gửi những dòng suy nghĩ, tâm sự vào bầu trời.

Đưa những tâm tư, nỗi buồn vào trong đất.

Không có người để tâm sự. Và có lẽ cũng chẳng có ai có thể hiểu tôi.

Bởi chính bản thân tôi lúc đó còn không hiểu nổi chính mình.

Tôi từng nghĩ vấn đề nằm ở việc mình chưa đủ giỏi.

Chưa đủ kiến thức.

Chưa tìm được phương pháp đúng.

Nhưng càng thua, tôi càng nhận ra có một thứ khác đang tồn tại phía sau những lệnh trade đó.

Đó là chính tôi.

Thời gian cứ lặng lẽ trôi qua.

Cho đến một ngày, tôi bắt đầu nhận ra rằng bản thân mình cần phải thay đổi.

Nghĩ thì dễ.

Nhưng bằng cách nào?

Bắt đầu từ đâu?

Trong bao lâu?

Tôi đều không thể trả lời.

Hành trình thay đổi

Cứ mãi suy nghĩ về câu hỏi “làm thế nào?” mà không có đáp án, chi bằng thử tất cả mọi thứ mà mình có thể.

Tôi bắt đầu từ việc đơn giản nhất: xem xét lại tất cả các lệnh trade và tìm ra những nhược điểm của bản thân.

Sau đó, tôi tổng hợp những khuyết điểm xuất hiện nhiều nhất để ưu tiên khắc phục trước.

Không có một công thức nào quá đặc biệt.

Tôi chỉ bắt đầu nhìn lại những gì mình đã làm.

Lệnh nào sai?

Sai ở đâu?

Tại sao mình lại vào lệnh đó?

Lúc thực hiện giao dịch, mình đang nghĩ gì?

Và quan trọng nhất: vấn đề đó có lặp lại hay không?

Thật sự, trong quá trình từng bước đi về phía trước, tôi đã thực hiện một vòng lặp:

“Sai → sửa → sai → sửa…”

Không biết bao nhiêu lần.

Có những lỗi tưởng rằng đã sửa xong, một thời gian sau lại xuất hiện.

Có những vấn đề tôi nghĩ chỉ cần hiểu là có thể thay đổi, nhưng đến khi gặp lại trong một giao dịch thật, tôi mới nhận ra hiểu và làm được là hai chuyện hoàn toàn khác nhau.

Sự tiến bộ về tâm lý là có.

Từng chút một.

Cứ thế, sau 6 tháng nhìn lại, tôi nhận ra bản thân đã tiến bộ hơn rất nhiều.

Nhưng như vậy là đủ?

Không.

Đấy chỉ là lúc tôi đang cố vùng vẫy để ngoi lên từ đáy vũng bùn.

Đã có rất nhiều lần tôi thầm nghĩ:

“Chắc là ổn rồi. Mình sắp ổn rồi.”

Nhưng thực tế rất phũ.

Tôi liên tục nhận những cú tát từ thị trường, như muốn nói rằng:

“Mày có cố gắng đấy. Mày có tiến bộ đấy. Nhưng mày nghĩ mọi thứ dễ dàng như vậy thì tao sẽ đập cho mày tơi tả!”

Có lẽ đây là một trong những bài học trading lớn nhất mà tôi từng nhận được.

Thị trường không quan tâm tôi đã cố gắng bao nhiêu.

Nó cũng không quan tâm tôi đã học được bao nhiêu.

Tôi tiến bộ không có nghĩa là thị trường sẽ trở nên dễ dàng hơn.

Bởi vì thị trường luôn thay đổi liên tục.

Trong khi đó, tốc độ thích nghi và sửa lỗi của tôi không thể theo kịp.

“Một buổi chiều nắng đỏ, ai tưởng mình đã chín
Khi sóng gió vây kín, mới biết mình còn xanh.”

Câu này có lẽ diễn tả khá đúng về giai đoạn đó của tôi.

Tôi cứ tưởng mình đã trưởng thành hơn.

Nhưng mỗi lần thị trường thay đổi, tôi lại phát hiện ra một phần khác của bản thân mà mình chưa từng nhìn thấy.

Khi tôi không còn cố thắng thị trường

Đến một thời điểm, tôi bắt đầu bất lực và chuẩn bị cho sự buông bỏ tất cả.

Nói là buông bỏ, nhưng thật sự đó là lúc tôi nhìn thấy sự bất lực của chính mình.

Tôi không còn vùng vẫy.

Không còn oán trách.

Và bắt đầu chấp nhận sự thất bại trên chính hành trình trở thành trader này.

Có một sự khác biệt rất lớn giữa việc bỏ cuộc vì không chịu nổi và việc chấp nhận rằng mình chưa đủ tốt.

Tôi bắt đầu học cách reset bản thân.

Reset đầu óc.

Và thay đổi cách suy nghĩ trong chính tâm trí mình.

Điều kỳ lạ là kết quả không hề được cải thiện ngay lập tức.

Tài khoản không tự nhiên tăng lên.

Những chuỗi thua vẫn xuất hiện.

Những giao dịch không như kỳ vọng vẫn xảy ra.

Nhưng bên trong tôi bắt đầu có một thứ thay đổi.

Tôi dần cảm thấy lòng mình an nhiên hơn bao giờ hết.

Tôi nhìn thấy rõ sự phát triển trong cảm xúc và tâm lý của mình.

Trước đây, một lệnh thua có thể khiến tôi khó chịu rất lâu.

Tôi có thể oán trách thị trường.

Oán trách một setup.

Oán trách một quyết định.

Nhưng bây giờ, tôi bắt đầu tập trung vào một câu hỏi khác:

“Mình đã làm đúng hay chưa?”

Nếu đã làm đúng, tôi chấp nhận kết quả.

Nếu làm sai, tôi nhìn lại sai ở đâu và tìm cách sửa.

Những chuỗi thua vẫn xuất hiện, nhưng nó không thể làm bùng nổ cảm xúc trong tôi nữa.

Đó là một thay đổi rất lớn.

Tôi bắt đầu có thể giữ kỷ luật mà chẳng tốn một chút sức lực nào để ép bản thân.

Không phải vì tôi trở nên mạnh mẽ hơn một cách thần kỳ.

Mà có lẽ, sau đủ nhiều lần va đập, những điều từng phải cố gắng đã dần trở thành một phần tự nhiên trong cách tôi giao dịch.

Mọi thứ diễn ra tự nhiên đến mức bất ngờ.

Từ lúc này, tôi cảm nhận rõ bản thân mình đã bước qua một giai đoạn mới.

“Ờm! Thì các đàn anh đi trước gọi đó là gì thì thôi, tôi cũng không nhớ rõ.”

Tôi chỉ biết rằng mình không còn là con người của những ngày đầu nữa.

Và đó mới là điều khiến tôi cảm thấy đáng giá.

Mục tiêu tiếp theo

Sau những gì đã trải qua, tôi bắt đầu đặt ra những mục tiêu khác cho bản thân.

Nói đến mục tiêu, đối với một người mới, họ thường nghĩ rằng đó là mỗi tuần lãi bao nhiêu, mỗi tháng lãi bao nhiêu.

Tôi cũng từng nghĩ như vậy.

Nhưng với tôi hiện tại, mục tiêu không phải là những con số đó.

Tôi quan tâm đến việc mình giữ kỷ luật trong trading được bao lâu.

Tôi quan tâm đến việc backtest hệ thống rõ ràng như thế nào.

Tôi quan tâm đến việc mình có thực hiện đều đặn những việc giúp cân bằng cảm xúc hay không.

Tôi không cố gắng chạy theo những con số trong tài khoản.

Không cố gắng làm gì đó để thắng thị trường.

Bởi vì càng cố thắng, tôi càng dễ quên mất việc quan trọng nhất: kiểm soát chính mình.

Tôi chỉ đơn giản là:

“Làm một việc cũ tốt hơn chính bản thân mình ngày hôm qua.”

Có thể hôm nay tôi vẫn mắc lỗi.

Có thể ngày mai tôi vẫn có một giao dịch thua.

Có thể sẽ còn những giai đoạn rất khó khăn phía trước.

Nhưng ít nhất, tôi muốn mỗi lần nhìn lại, mình có thể thấy bản thân đã tốt hơn một chút.

Đó là cách tôi nhìn hành trình trading ở thời điểm hiện tại.

Không phải một cuộc đua để xem ai kiếm được nhiều tiền hơn.

Không phải cố chứng minh với người khác rằng mình có thể thành công.

Mà là một quá trình rất dài để hiểu chính mình.

Tổng kết

Đến đây, có lẽ đây là bài văn mà chính tôi là người ra đề, cũng là người viết bài.

Viết cho những trải nghiệm của bản thân.

Viết cho những chặng đường khó khăn đã qua.

Và cũng là để khẳng định niềm tin về tương lai sắp đến.

Nhìn lại từ một người bắt đầu gần như không có gì, tôi hiểu rằng hành trình trở thành trader không phải là câu chuyện của việc tìm ra một phương pháp hoàn hảo rồi mọi thứ sẽ trở nên dễ dàng.

Ít nhất, với tôi, nó là câu chuyện của những lần sai.

Sai rồi sửa.

Sửa rồi lại sai.

Và tiếp tục sửa.

Tôi từng nghĩ mình cần phải đánh bại thị trường.

Bây giờ, tôi chỉ muốn mình có thể kiểm soát bản thân tốt hơn.

Từng chút một.

Từng ngày một.

Từng giao dịch một.

Hẹn gặp chính mình ở một phiên bản trader tốt hơn hôm nay!

---

Disclaimer

Nội dung này phản ánh trải nghiệm cá nhân của tôi và không phải là lời khuyên tài chính. Trading luôn có rủi ro và mỗi người phải tự chịu trách nhiệm với quyết định giao dịch của mình.